Każdy ma określone predyspozycje zawodowe — ich świadomość ma bezpośredni wpływ na to, w jakim zawodzie dana osoba odniesie sukces lub zupełnie się nie sprawdzi. Poznanie ich pozwala na wybór właściwej drogi zawodowej. A jak je poznać? Wykonując darmowy test predyspozycji zawodowych dostępny online.
Pewne cechy, nazywane predyspozycjami zawodowymi, powodują, że dana osoba będzie dobrze wykonywała dany zawód lub wręcz przeciwnie – zupełnie się w nim nie odnajdzie. Są to wrodzone skłonności do wykonywania konkretnego zawodu, takie jak zainteresowania, osobowość oraz uzdolnienia. Predyspozycje te są ściśle powiązane z typami osobowości zawodowej.
Klasyfikacja typów osobowości w kontekście pracy
W określaniu typów osobowości zawodowej korzysta się z podziału stworzonego przez amerykańskiego psychologa Johna L. Hollanda. Jego teoria zakłada, że preferencje zawodowe kształtują się w relacji do środowiska zawodowego. Holland wyróżnił 6 typów osobowości zawodowej i 6 typów środowiska pracy. Testy predyspozycji zawodowych, dzięki którym można poznać swój typ, biorą pod uwagę nie tylko cechy charakteru, ale również ulubione aktywności, umiejętności, zainteresowania i środowisko pracy.
Zazwyczaj dana osoba nie reprezentuje jednego typu w 100%, lecz stanowi połączenie dwóch typów. Taki test predyspozycji zawodowych pozwala łatwo i szybko sprawdzić jaki zawód czy zawody najbardziej odpowiadają danym cechom charakteru. Dzięki temu wybór odpowiedniej pracy staje się łatwiejszy. Co do zasady dana osoba tym lepiej sprawdzi się w konkretnym zawodzie, im bardziej jej typ osobowości zawodowej jest dopasowany do środowiska pracy.
Typ realistyczny
Są nimi osoby, które lubią rozwiązywać problemy przez działanie. W pracy używają narzędzi i maszyn, obsługują obiekty, produkują, przetwarzają i wydobywają surowce, uprawiają rośliny, hodują zwierzęta. Lubią pracę fizyczną. Proponowane zawody dla tego typu to: zawody rzemieślnicze, ogrodnik, leśnik, rolnik, elektryk, kierowca, mechanik, optyk, pilot, tokarz, tapicer.
Typ badawczy
Chce zrozumieć świat, poszukuje prawdy, analizuje zjawiska, rzeczy, myśli, uczucia. Lubi rozwiązywać abstrakcyjne i skomplikowane problemy, lubi wyzwania. Proponowane zawody: naukowiec (biolog, chemik, fizyk, geograf, matematyk, historyk, antropolog, archeolog), farmaceuta, meteorolog, programista, statystyk, socjolog.
Typ społeczny
Lubi pracować z ludźmi, pomagać, wyjaśniać, informować, doradzać oraz opiekować się innymi, leczyć. Kieruje się uczuciami. Proponowane zawody: lekarz, masażysta, fizykoterapeuta, psycholog, pracownik socjalny, pielęgniarz, trener, policjant, ratownik medyczny, bibliotekarz, ksiądz, kelner, logopeda.
Typ przedsiębiorczy
Lubi pracować z ludźmi, ale w celu osiągnięcia osobistych korzyści, lubi mieć władzę i pieniądze, kierować innymi, przewodzić, mieć wpływ na innych, przekonywać do osiągania celów ekonomicznych. Proponowane zawody: prawnik, menadżer, makler, agent ubezpieczeniowy, dyplomata, akwizytor, doradca podatkowy.
Typ artystyczny
Interesuje się sztuką (malarstwem, muzyką, literaturą), lubi tworzyć nowe rzeczy, ma ciekawe pomysły, jest kreatywny, ma dużą wyobraźnię, lubi dyskutować, lubi zmiany. Rozwiązuje problemy przez tworzenie, realizuje swoje wizje. Jest oryginalny. Proponowane zawody: malarz, muzyk, pisarz, plastyk, projektant mody, rzeźbiarz, tancerz, aktor, architekt, fotograf, kompozytor, wizażysta, dekorator.
Typ konwencjonalny
Lubi pracować z danymi, lubi także porządek i stabilność. Problemy rozwiązuje zgodnie z zasadami, procedurami, instrukcjami, poleceniami przełożonych. Nie ma problemu z podporządkowaniem się. Proponowane zawody: księgowy, kasjer, urzędnik, technik BHP, rzeczoznawca, statystyk, syndyk, stenograf, recepcjonista, archiwista, agent celny, bileter, wizytator.
Metody określania predyspozycji zawodowych
Można umówić się na wizytę do doradcy zawodowego, który pomoże w określeniu predyspozycji zawodowych i wyborze przyszłego zawodu. Jednak by poznać swój typ osobowości zawodowej oraz predyspozycje nie trzeba korzystać z usługi doradztwa zawodowego. Wystarczy zrobić darmowy test predyspozycji zawodowych, który jest dostępny online.
Czym jest test predyspozycji zawodowych? Testy najczęściej dostępne bazują na podziale Johna L. Hollanda, o którym była mowa wyżej. Wykonując test, można łatwo i szybko sprawdzić które zawody odpowiadają konkretnym cechom charakteru. Wpływ na wynik testu mają jednak nie tylko same cechy charakteru, ale również ulubione aktywności, umiejętności, zainteresowania i środowisko pracy. Zazwyczaj każdy jest połączeniem dwóch typów osobowości zawodowej, rzadko zdarza się, by ktoś był tzw. czystym typem.
Struktura i forma testu zawodowego
Test predyspozycji zawodowych jest quizem składającym się z kilkunastu pytań zamkniętych. Pytania te dotyczą m.in. charakteru osoby, jej upodobań, sposobu, w jaki najczęściej rozwiązuje problemy, organizacji pracy. Wynik uzyskany w teście nie wskazuje żadnego konkretnego zawodu, lecz przedstawia analizę osobowości pod kątem zawodowym. Dzięki temu można poznać swoje mocne strony i uzyskać inspirację. Na wiele pytań odpowiedzi są wymuszone, tzn. że jeśli żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest prawdziwa, należy wybrać tę, która jest najbliższa prawdy.
Taki test powinien być przeprowadzany już u dzieci w wieku szkolnym i to przez psychologa. Jest to ważne, gdyż jego wynik może mieć realny wpływ na wybór szkoły czy klasy o jakimś konkretnym profilu. Niestety, póki co powszechnie się ich nie przeprowadza. Dlatego należy go wypełnić samodzielnie. Taki darmowy test predyspozycji zawodowych jest dostępny na stronie: https://www.kierunekrozwoju.pl/.
Przystępując do testu warto mieć świadomość, że nie określa on jednej, zamkniętej ścieżki kariery. Stanowi raczej punkt wyjścia do refleksji nad tym, jakie środowisko zawodowe będzie najbardziej komfortowe i w jakim kierunku rozwijać kompetencje. Istotne jest również to, że wyniki można interpretować w kontekście zmieniających się zainteresowań — osobowość zawodowa nie jest застygła na stałe, lecz ewoluuje wraz z doświadczeniem i rozwojem osobistym.