Rozwód – czy potrzebujesz adwokata?

Decyzja o rozwodzie nigdy nie jest łatwa, jednak jeśli małżonkowie zdecydują się na podjęcie tego trudnego kroku, warto zastanowić się, czy jesteśmy w stanie samodzielnie rozwiązać tą kwestię, czy lepiej skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej. Pomoc prawna to oczywiście pomoc adwokata.

Czy potrzebny jest adwokat?

Polskie prawo nie nakłada na powoda ani pozwanego obowiązku reprezentacji przez adwokata — w sądzie można występować samodzielnie. Trzeba jednak wspomnieć, że rozwód to sytuacja nie tylko stresująca, ale też taka, do której jako strona podchodzimy bardzo emocjonalnie. Adwokat, jako osoba trzecia, nie związana z naszymi problemami, zapewni chłodną ocenę sytuacji. Takie rzeczowe spojrzenie na konflikt w małżeństwie pozwoli jasno sprecyzować żądania lub linię obrony — jeśli występujemy w charakterze pozwanego.

W sprawach rodzinnych warto rozważyć również skorzystanie z usług adwokata rodzinnego, który nie tylko pomoże przeprowadzić procedurę rozwodową, ale także doradzi w kwestiach dotyczących władzy rodzicielskiej, alimentów i podziału majątku. Już na etapie sporządzania pozwu o rozwód prawnik zapewnia merytoryczne i formalne przygotowanie dokumentacji. Wprawdzie w Internecie istnieje wiele stron publikujących gotowe wzory pozwów, jednak rola prawnika jest większa podczas samego trwania sprawy, bowiem jest on przewodnikiem po niezrozumiałych dla laika procedurach sądowych, może też składać wnioski reprezentując swojego klienta.

Na sali sądowej to adwokat zadaje pytania świadkom oraz stronom sprawy. Wie, w jaki sposób formułować pytania — nawet te najbardziej krepujące — aby uzyskać potrzebne informacje bez naruszania godności osób przesłuchiwanych. Umożliwia negocjacje w sprawie warunków rozwodu, alimentów oraz podziału majątku. Dzięki doświadczeniu procesowemu może skutecznie przeciwdziałać próbom manipulacji ze strony drugiej strony oraz zabezpieczyć interesy swojego klienta w sposób zgodny z przepisami prawa.

Ile kosztuje adwokat?

Jeśli decydujemy się na pomoc prawnika, musimy być przygotowani na poniesienie kosztów. Adwokat specjalizujący się w sprawach rozwodowych to koszt od kilkuset złotych do nawet kilku tysięcy. Cena usług poradnictwa prawnego zależy od konkretnego adwokata, stopnia skomplikowania sprawy oraz lokalizacji. Prawnicy w mniejszych miejscowościach pracują zwykle za niższe stawki, najdroższe usługi prawne — również te dotyczące rozwodów — są w dużych miastach, wśród których przoduje stolica, gdzie koszt prawnika wynosi nawet 8 tysięcy złotych.

Cena reprezentacji przez adwokata zależy też od tego, czy rozwód jest przeprowadzony z orzekaniem lub bez orzekania o winie. W pierwszym przypadku koszt pomocy prawnej będzie zdecydowanie niższy, ponieważ strony są zgodne co do samego faktu zakończenia związku małżeńskiego. Nie bez znaczenia pozostaje, czy zdecydujemy się na korzystanie z usług renomowanego eksperta w prawie rodzinnym, czy też podejmiemy współpracę z mniej doświadczonym, zwykle młodszym adwokatem. Na cenę końcową wpływa również nasza umowa z prawnikiem, gdzie ważne jest, ile rozpraw się odbyło, jakie dodatkowe czynności zostały wykonane oraz czy sprawę wygraliśmy.

Warto również rozważyć model rozliczeń — ryczałt za całą sprawę lub stawka godzinowa. W przypadku ryczałtu znamy dokładny koszt z góry, natomiast stawka godzinowa może być korzystniejsza, jeśli sprawa zakończy się szybko. Przed podpisaniem umowy należy dopytać o wszelkie dodatkowe opłaty, takie jak koszty dojazdów, korespondencji czy opracowania dokumentacji.

Pozostałe koszty związane z rozwodem

Decydując się na wynajęcie adwokata i związane z tym koszty, pamiętajmy, że nie będą one jedynymi, na które należy się przygotować. Podstawowymi wydatkami są opłaty i wydatki sądowe, czyli wszelkie płatności, które należy uiścić na rzecz Skarbu Państwa. Należą do nich między innymi:

• opłata za wniesienie pozwu — obecnie wynosi 600 zł i uiszcza ją osoba wszczynająca postępowanie rozwodowe
• opłata skarbowa od pełnomocnictwa dla adwokata — 17 zł
• koszty doręczeń korespondencji sądowej
• opłaty związane z ewentualnym uzyskaniem odpisów dokumentów ze stanu cywilnego

Jeśli rozwód przeprowadza się z podziałem majątku, należy przygotować się na kolejną opłatę — 1000 zł. Wyjątkiem są sprawy, w których strony wnoszą o zgodny podział, wtedy opłata wynosi tylko 300 zł. Do tego dochodzą inne koszty wynikające z okoliczności sprawy, takie jak:

• opinia specjalistów — np. kuratora sądowego
• opinia ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego w sprawach dotyczących dzieci
• opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego — przy podziale nieruchomości lub cennych przedmiotów
• koszty tłumaczy przysięgłych — jeśli w sprawie występują dokumenty w języku obcym

W sytuacjach, gdy rozwód wiąże się z podziałem nieruchomości lub przedsiębiorstwa, koszty mogą znacząco wzrosnąć. Opinia rzeczoznawcy majątkowego to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych, a w przypadku skomplikowanych struktur własnościowych może to być jeszcze wyższa kwota. Warto również pamiętać o kosztach notarialnych, jeśli podział majątku wymaga sporządzenia aktu notarialnego.

Koszty rozwodowe możesz odzyskać

Zgodnie z zasadą prawa cywilnego obowiązuje zwrot kosztów stronie, która wygrała sprawę. Jeśli sąd w postępowaniu rozwodowym przychyli się do naszych roszczeń, mamy prawo do żądania zwrotu nakładów poniesionych na sprawę rozwodową, które obejmują również koszty prawnika. Dotyczy to zarówno kosztów wynagrodzenia adwokata, jak i opłat sądowych oraz innych wydatków bezpośrednio związanych z procesem.

Warto jednak pamiętać, że zwrot kosztów nie zawsze jest przyznawany w pełnej wysokości. Sąd może przyznać je według odpowiedniego stosunku lub w ogóle ich nie przyznać, jeśli uzna, że obie strony ponoszą współwinę za rozkład pożycia małżeńskiego. W praktyce najczęściej do zwrotu kosztów dochodzi, gdy jedna ze stron została uznana za wyłącznie winną rozkładu pożycia, a druga była stroną wygrywającą sprawę.

Pamiętajmy, że nie ma obowiązku korzystania z usług specjalisty — prawnika od rozwodów. Bywają sytuacje, kiedy wystarczy tylko porada prawna, zdecydowanie bardziej atrakcyjna cenowo niż pełna reprezentacja w sądzie przez adwokata. W prostych sprawach rozwodowych bez orzekania o winie, gdy małżonkowie są zgodni co do podziału majątku i opieki nad dziećmi, można ograniczyć się do konsultacji i sporządzenia dokumentów przez prawnika, co znacząco obniży koszty całego postępowania.

Jeśli obawiamy się wysokich kosztów prawnych, możemy również rozważyć zwrócenie się o nieodpłatną pomoc prawną w ramach punktów dostępnych w każdym większym mieście. Takie rozwiązanie jest dedykowane osobom, których sytuacja materialna uniemożliwia pokrycie kosztów prywatnego prawnika. Alternatywą może być również ubieganie się o zwolnienie z kosztów sądowych, jeśli wykaże się trudną sytuację finansową.