Wiosna jest czasem przez nas mocno wyczekiwanym. Zrobi się wreszcie cieplej, nie będzie już mrozów i będziemy mieli zdecydowanie więcej słońca. Przesilenie wiosenne związane ze zmianą pory roku nie jest jednak czasem łatwym dla naszego samopoczucia. Jak sobie radzić ze skutkami przesilenia wiosennego?
• Skutki przesilenia wiosennego dla organizmu
• Wpływ światła na nastrój
• Odpowiednia dieta w okresie przesilenia
• Aktywność fizyczna na świeżym powietrzu
• Regeneracja przez prawidłowy sen
Skutki przesilenia wiosennego dla organizmu
Każdy człowiek inaczej reaguje na zmiany zachodzące w pogodzie. Niektórzy znoszą to lepiej, inni gorzej. Najczęstszym objawem związanym z przesileniem jest syndrom zmęczenia wiosennego, który może przybierać różne formy — od lekkiego osłabienia po całkowitą apatię. Czasem dochodzą do tego ogólne dolegliwości bólowe — migrenowe bóle głowy, napięciowe bóle karku i pleców — a także zdecydowanie gorsze samopoczucie, którego przyczyny można doszukiwać się w mniejszej ilości naturalnego światła brakującego nam zimą.
Światło jest źródłem serotoniny — hormonu szczęścia, którego niedobór w miesiącach zimowych kumuluje się i daje o sobie znać właśnie wiosną. Innymi objawami są również alergie pyłkowe — szczególnie nasilone w marcu i kwietniu — zmniejszony apetyt spowodowany adaptacją metabolizmu do cieplejszej pory roku, a także zawroty głowy wynikające z wahań ciśnienia atmosferycznego. Można jednak tym dolegliwościom zaradzić w prosty, naturalny sposób.
Wpływ światła na nastrój
Słońce jest nam niezbędne do życia, ale także odpowiada za nasz nastrój. Promienie słoneczne dobrze na nas wpływają — stymulują syntezę witaminy D, regulują rytm dobowy, poprawiają nasze samopoczucie i sprawiają, że czujemy się lepiej. Warto jest więc wyjść na spacer, gdy pogoda dopisuje i świadomie cieszyć się słońcem — najlepiej w godzinach przedpołudniowych, gdy promieniowanie UV jest najmniej intensywne, a jednocześnie wystarczająco silne do produkcji witaminy D.
Obok samego światła, ruch sam w sobie także bardzo pozytywnie wpływa na produkcję hormonu szczęścia. Połączenie spaceru z ekspozycją na światło słoneczne to naturalna, bezkosztowa terapia, która działa skuteczniej niż suplementacja izolowanych substancji. Wystarczy 20–30 minut dziennie, aby odczuć poprawę samopoczucia.
Odpowiednia dieta w okresie przesilenia
Gdy dopada nas wiosenne zmęczenie, dobrze jest uzupełnić brakujące w organizmie witaminy i minerały. Właściwa dieta powinna pomóc w przywróceniu równowagi w rozchwianym po zimie organizmie. Należy uzupełnić dietę o witaminę A — odpowiedzialną za prawidłową regenerację błon śluzowych i skóry — witaminy z grupy B (szczególnie B6 i B12) wspierające układ nerwowy, witaminę C wzmacniającą odporność oraz witaminę E działającą antyoksydacyjnie.
Warto również zadbać o podstawowe składniki mineralne, jakimi są cynk — niezbędny dla prawidłowej odporności, wapń — odpowiadający za stan kości i zębów, fosfor — potrzebny do metabolizmu energetycznego, potas — regulujący ciśnienie krwi i magnez — wspierający układ nerwowy i mięśniowy.
Warto więc jeść takie produkty jak:
- dynia — bogata w beta-karoten
- nasiona słonecznika — źródło witaminy E i magnezu
- orzechy — zawierają cenne kwasy tłuszczowe omega-3
- gorzka czekolada (minimum 70% kakao) — wspiera produkcję endorfin
- kiełki zbóż — koncentrat witamin z grupy B
- drożdże piwne — naturalne źródło witamin i mikroelementów
Produkty mięsne oraz pełnoziarniste zdecydowanie wpływają korzystniej na nasze zdrowie i nastrój, ponieważ zawierają tryptofan — aminokwas niezbędny do produkcji serotoniny. Warto też w swojej diecie pamiętać o warzywach — kapuście (szczególnie kiszonej, będącej naturalnym probiotykiem), sałacie, pietruszce. Bardzo dobre są również ryby — zwłaszcza tłuste gatunki takie jak łosoś, makrela czy sardynki, które dostarczają kwasów omega-3 poprawiających nastrój.
Aktywność fizyczna na świeżym powietrzu
Ruch to zdrowie i w przypadku przesilenia wiosennego oraz jego skutków z pewnością jest on zalecany. Został wspomniany spacer, jednak warto pomyśleć także o zwiększeniu swojej aktywności poprzez uprawianie lekkich sportów. Czasem wystarczy wyjść na rower, albo zrobić kilka podstawowych ćwiczeń na świeżym powietrzu — skłonów, przysiadów, rozciągania. Pozwoli to na lepsze dotlenienie organizmu oraz pobudzenie go do działania.
Aktywność fizyczna na świeżym powietrzu ma kilka zasadniczych korzyści. Po pierwsze, wysiłek fizyczny stymuluje produkcję endorfin — naturalnych substancji przeciwbólowych i poprawiających nastrój. Po drugie, przebywanie na zewnątrz zwiększa ekspozycję na światło dzienne, co reguluje rytm dobowy. Po trzecie, ruch poprawia krążenie krwi, co przekłada się na lepsze odżywienie tkanek i usuwanie toksyn. Powinno się więc zdecydowanie więcej czasu spędzać poza domem — nawet jeśli początkowo nie czujemy się na siłach, już krótka aktywność może przynieść wyraźną poprawę.
Regeneracja przez prawidłowy sen
Każdy organizm potrzebuje odpoczynku i snu i jest to niezależne od pory roku, jednak w przypadku przesilenia wiosennego szczególnie powinno się o tym pamiętać. Sen jest nam potrzebny do regeneracji sił, a także wzmocnienia organizmu — to właśnie podczas snu odbudowują się tkanki, konsoliduje pamięć i następuje detoksykacja mózgu.
Zmęczenie sprawia, że nasza odporność spada i jesteśmy bardziej narażeni na choroby — zwiększa się poziom kortyzolu (hormonu stresu), co negatywnie wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego. Bardzo ważna jest również regularność w naszym trybie życia — właściwa ilość godzin snu (optymalnie 7–9 godzin dla dorosłego), a także wietrzenie pomieszczeń przed snem oraz regularnie spożywane posiłki, najlepiej o stałych porach.
Warto zwrócić uwagę na higienę snu — unikanie niebieskiego światła z ekranów przed snem, zacienienie sypialni, utrzymanie odpowiedniej temperatury (około 18–20 stopni Celsjusza). Te pozornie drobne elementy mogą znacząco poprawić jakość regeneracji nocnej.
Dobrze jest pamiętać również o tym, że jeżeli będziemy się stosować do tych zasad przez cały rok, to o wiele łatwiej będziemy znosili wszelkie zmiany w pogodzie, a wiosenne przesilenie nie będzie nam straszne. Regularne nawyki — zarówno żywieniowe, ruchowe jak i dotyczące snu — tworzą stabilną bazę, która pozwala organizmowi elastycznie reagować na wyzwania zewnętrzne, w tym na sezonowe wahania nastroju i energii.