Coraz więcej słyszy się nie tylko o osobach uzależnionych od narkotyków, ale i o przestępstwach z nimi związanych. Właśnie dlatego warto zdać sobie sprawę z tego, jak z tym walczyć i na jaką pomoc mogą liczyć osoby, które w związku z narkotykami złamały prawo.
Przestępstwa narkotykowe
Nie ma co ukrywać, że na przestrzeni lat wzrosła ilość przestępstw narkotykowych. Zarówno jeśli chodzi o posiadanie, handel, jak i wytwórstwo. Co więcej, wraz ze wzrostem ilości osób, które łamią prawo, zwiększa się też liczba wyspecjalizowanych jednostek w policji i prokuraturze, które odpowiedzialne są za walkę z przestępczością narkotykową. Dzięki temu znacznie więcej dilerów czy osób uzależnionych wpada w ręce organów ścigania.
W kontekście postępowania karnego rola obrońcy jest nie do przecenienia. Wiadome jest, że w takiej sytuacji adwokat specjalizujący się w sprawach narkotykowych będzie przede wszystkim bronił uzależnionego, dbając o jego interesy procesowe i minimalizując konsekwencje prawne. Dlatego wielu prawników już nawet zawęża swoją praktykę wyłącznie do prowadzenia spraw o posiadanie, wprowadzanie do obrotu czy produkowanie środków odurzających. Wiedza dotycząca specyfiki tego rodzaju postępowań, znajomość przepisów oraz aktualne orzecznictwo sądowe pozwalają na skuteczniejszą obronę i osiągnięcie korzystniejszego wyroku.
Kary za przestępstwa narkotykowe
Warto zaznaczyć, że sprawy związane z narkotykami zostały uregulowane w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Wśród przestępstw znaleźć można takie jak:
- produkcja narkotyków
- uprawa roślin zawierających substancje psychoaktywne
- wprowadzenie do obrotu lub uczestnictwo w obrocie
- posiadanie środków odurzających
- udzielanie innym i nakłanianie do spożycia
- przemyt narkotyków
Niestety bardzo często tego typu przewinienia nie są jedynymi. Zdarza się, że wiążą się z nimi wykroczenia takie jak kradzieże, rozboje czy nawet – kolizje i wypadki drogowe. Bywa, że dokonywane są pod wpływem środków odurzających, co dodatkowo komplikuje sytuację prawną sprawcy.
Wysokość kar w zależności od rodzaju czynu
Jak surowe są kary? To już zależy od przewinienia oraz okoliczności jego popełnienia. Do 3 lat więzienia grozi osobom, które posiadały narkotyki lub środki odurzające, produkowały je lub przerabiały, ale w nieznacznej ilości. Ile to jest? Nie zostało to zbyt jasno doprecyzowane w przepisach, a interpretacja „nieznacznej ilości” pozostaje w kompetencji sądu, który analizuje sprawę indywidualnie.
Surowiej karani są jednak ci, którzy są organizatorami produkcji i czerpią z niej zyski. Oni mogą liczyć na minimum 3 lata pozbawienia wolności, najczęściej 10, choć wiele zależy od interpretacji sądu, okoliczności popełnienia czynu oraz skali działalności przestępczej. W przypadku wprowadzania do obrotu znacznych ilości substancji odurzających sądy orzekają kary wieloletnie, które mogą sięgać nawet 12–15 lat więzienia.
Istotne znaczenie ma także recydywa oraz fakt działania w zorganizowanej grupie przestępczej. Takie okoliczności obciążające mogą skutkować surowszymi wyrokami i utrudnieniami w uzyskaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia.
Pomoc dla narkomanów
Oczywiście osoby, które są uzależnione od narkotyków, mogą liczyć nie tylko na pomoc adwokata. Ta owszem, sprawdzi się w sądzie, gdyż są to sprawy karne, wymagające obecności prawnika, ale to nie wszystko. W sprawach z narkotykami niezbędna jest nie tylko prawna, ale i terapeutyczna pomoc. Dzięki niej uzależniony/skazany jest w stanie nie tylko poradzić sobie w trakcie postępowania karnego, ale i wyjść z nałogu lub resocjalizować się.
Programy terapeutyczne jako element resocjalizacji
Taka pomoc w leczeniu może przyjmować różne formy, począwszy od programów ambulatoryjnych, poprzez ośrodki odwykowe, aż po długoterminowe terapie stacjonarne. Ważne jest, aby właściwie przeprowadzić całą procedurę, by skazany zawrócił ze złej ścieżki i po wyroku rozpoczął nowe życie wolne od kontaktu z narkotykami – tak odwrócił się od ich zażywania, jak i sprzedawania czy produkcji.
W polskim systemie prawnym istnieje możliwość skierowania osoby uzależnionej na przymusowe leczenie, co może być elementem orzeczonego środka karnego lub zabezpieczającego. Sąd może także zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności pod warunkiem podjęcia terapii uzależnień. Tego rodzaju rozwiązania mają na celu nie tylko ukaranie sprawcy, ale przede wszystkim jego powrót do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie.
Sprawiedliwość procesowa i wsparcie psychologiczne
Nie bez znaczenia jest jeszcze aspekt sprawiedliwości. Zdarza się, że przez pomówienia, złe oszacowanie ilości posiadanych środków odurzających, sądy wydają wyroki, przez które oskarżeni czują się poszkodowani. Właściwa walka w sądzie, a później zrozumienie całego procesu i wyroku jest kluczowa dla akceptacji konsekwencji prawnych oraz podjęcia decyzji o zmianie dotychczasowego trybu życia.
Równie istotne jest wsparcie psychologiczne zarówno dla osoby uzależnionej, jak i jej najbliższych. Narkotyki rujnują nie tylko zdrowie i życie samego uzależnionego, ale także relacje rodzinne, zawodowe i społeczne. W wielu przypadkach sprawy rodzinne związane z uzależnieniem wymagają dodatkowego wsparcia prawnego, szczególnie gdy dochodzi do ograniczenia władzy rodzicielskiej lub ustanowienia kuratora dla dzieci sprawcy.
Kompleksowa pomoc obejmuje więc zarówno aspekty stricte prawne, medyczne, psychologiczne, jak i społeczne. Dopiero takie całościowe podejście daje szansę na faktyczną resocjalizację i trwałe zerwanie z uzależnieniem oraz środowiskiem przestępczym.