Jeśli masz na uwadze dobro środowiska naturalnego oraz chcesz zaoszczędzić na ogrzewaniu w swoim przyszłym domu, na pewno rozważasz budowę domu energooszczędnego, czy też pasywnego. Obie te opcje są aktualnie coraz bardziej popularne, a co za tym idzie, pojawia się coraz więcej pytań dotyczących tego, którą z technologii wybrać. Spróbujemy Ci pomóc w podjęciu tej decyzji.
- Technologie budowy domów pasywnych
- Różnice pomiędzy domem energooszczędnym a niskoenergetycznym
- Którą technologię wybrać?
Technologie budowy domów pasywnych
W naszym artykule zostanie przedstawiona technologia wykonania domu pasywnego w dwóch przykładowych opcjach: energooszczędny lub niskoenergetyczny. Opierają się one na doborze odpowiednich materiałów konstrukcyjnych oraz izolacyjnych. Jako materiał konstrukcyjny stosowany jest przede wszystkim beton, natomiast do izolacji używa się:
- Periporu
- Neoporu
- Styroporu
- połączenia powyższych materiałów
Ponadto istotna jest również stolarka okienna i drzwiowa oraz system wentylacji mechanicznej. Okna w domach pasywnych powinny charakteryzować się współczynnikiem przenikania ciepła U nie wyższym niż 0,8 W/(m²K), co zapewnia minimalne straty energii. Drzwi zewnętrzne z kolei muszą być szczelne i dobrze izolowane termicznie, aby nie stanowiły mostków termicznych.
System wentylacji mechanicznej z rekuperacją odzyskuje nawet do 90% ciepła z wywiewanego powietrza, co przekłada się na znaczące oszczędności w eksploatacji budynku. W praktyce oznacza to, że świeże powietrze dostarczane do pomieszczeń jest podgrzewane przez to, które opuszcza dom.
Różnice pomiędzy domem energooszczędnym a niskoenergetycznym
Obie technologie różnią się w kwestiach doboru materiałów oraz ich grubości. Uwagę należy zwrócić głównie na izolację ścian zewnętrznych oraz dachu, gdyż tymi drogami „ucieka” najwięcej ciepła z naszego domu.
W domach energooszczędnych grubość warstwy izolacyjnej ścian zewnętrznych wynosi zazwyczaj 20–25 cm, podczas gdy w budynkach niskoenergetycznych sięga nawet 30–35 cm. Podobnie dach – w standardzie energooszczędnym izoluje się go warstwą o grubości około 25–30 cm, natomiast w niskoenergetycznym zastosowanie znajduje izolacja o grubości przekraczającej 35 cm.
Starannie należy przemyśleć wybór systemu grzewczego. Biorąc pod uwagę, że domy pasywne mają bardzo niskie zapotrzebowanie na moc grzewczą, odpowiednie urządzenie powinno charakteryzować się jak najmniejszą mocą minimalną i dużym zakresem pracy ciągłej. W praktyce oznacza to, że tradycyjne kotły często okazują się zbyt mocne, co prowadzi do nieefektywnego cyklicznego włączania i wyłączania urządzenia.
Generalnie podstawowa różnica pomiędzy technologią energooszczędną a niskoenergetyczną sprowadza się do zapotrzebowania na energię cieplną:
- domy energooszczędne: mniej niż 70 kWh/m² na rok
- domy niskoenergetyczne: poniżej 30 kWh/m² na rok
Dla porównania – tradycyjny budynek jednorodzinny zużywa średnio 150–200 kWh/m² rocznie, co oznacza, że nawet dom energooszczędny pozwala na ograniczenie zużycia energii o ponad połowę.
Którą technologię wybrać?
Obie technologie są przyjazne dla środowiska i do obu możemy starać się o pozyskanie dotacji, np. na zakup i montaż instalacji odnawialnych źródeł energii (zarówno cieplnej, jak i elektrycznej), czy na samą budowę. Należy przy tym pamiętać, że starania o dotację należy rozpocząć przed osiągnięciem przez budynek stanu deweloperskiego, gdyż nie przysługuje ona na samo wykończenie domu.
Dla wielu osób decydującą kwestią jest koszt budowy, a w tym wypadku dom energooszczędny na pewno wypada korzystniej. Różnica w nakładach inwestycyjnych może wynosić nawet 10–15%, co przy budżecie rzędu kilkuset tysięcy złotych stanowi znaczącą kwotę. Trzeba przy tym pamiętać, że koszty eksploatacyjne domu niskoenergetycznego będą znacznie niższe, co w dłuższej perspektywie jest bardziej opłacalne. Okres zwrotu dodatkowych nakładów finansowych wynosi zazwyczaj 8–12 lat, po czym właściciel zaczyna realnie oszczędzać na rachunkach.
Bez wątpienia przed podjęciem ostatecznej decyzji warto skonsultować się ze specjalistą i porównać oferty profesjonalnych firm zajmujących się budową domów pasywnych. Trzeba być przy tym czujnym, gdyż wiele firm używa określenia „energooszczędny” jak sloganu reklamowego, a ich oferta nie spełnia wymaganych standardów. Weryfikacja certyfikatów oraz referencji od wcześniejszych klientów to minimum, które należy wykonać przed podpisaniem umowy.
Bardzo duże znaczenie ma także położenie działki i odpowiednie przystosowanie do niej projektu domu. Budynek musi być ustawiony w ten sposób, aby przeszklona część była wystawiona na południe, po to by absorbować jak największą ilość energii słonecznej. Odchylenie od osi południowej nie powinno przekraczać 30 stopni, w przeciwnym razie efektywność bilansu energetycznego znacząco spada. Jeśli planujesz budowę domu dla dużej rodziny, zwróć szczególną uwagę na rozkład pomieszczeń – pokoje dzienne od strony południowej maksymalizują zyski słoneczne, podczas gdy pomieszczenia techniczne i garaż od północy działają jak bufor termiczny.
Pocieszający jest fakt, iż sama budowa trwa stosunkowo krótko w porównaniu do budowy tradycyjnego domu. Technologia prefabrykacji elementów ściennych oraz precyzyjne przygotowanie projektu wykonawczego pozwalają na realizację inwestycji w ciągu 6–9 miesięcy, podczas gdy tradycyjny dom murowany buduje się średnio 12–18 miesięcy.