Urządzenia do pomiaru alkoholu w wydychanym powietrzu to sprzęt coraz częściej wybierany do użytku prywatnego. Kierowcy wyposażają się w ten sprzęt, by mieć na bieżąco kontrolę nad własnym stanem trzeźwości. To bardzo odpowiedzialne i słuszne podejście, ale pytanie brzmi… jakie alkomat warto wybrać? Jak działają alkomaty? Co w ogóle warto o nich wiedzieć?
- Do czego służy alkomat?
- Gdzie kupić alkomat?
- Jak wybrać alkomat?
- Jakie są rodzaje alkomatów?
- Jak działa alkomat?
Do czego służy alkomat?
To pytanie wydaje się oczywiste, ale warto zacząć właśnie od niego. Mówiąc prosto – jest to urządzenie do pomiaru alkoholu w wydychanym powietrzu. Pozwala to na stwierdzenie czy jesteśmy zdolni do jazdy, czy nie. Niestety nawet najbardziej rozsądnym kierowcom zdarza się usiąść za kółkiem dzień po zakrapianej imprezie. Należy pamiętać, że organizm potrzebuje czasu na to, by przetworzyć i wydalić alkohol, więc nawet kilka czy kilkanaście godzin po spożyciu nadal można mieć wysokie stężenie promili we krwi, a przynajmniej na tyle wysokie, by policja mogła uraczyć nas pokaźnym mandatem, co byłoby naszym najmniejszym problemem.
Warto pamiętać jedną zasadę i jej się trzymać: „Piłeś? Nie jedź!”. Nie ma czegoś takiego jak bezpieczna ilość alkoholu, bo każda ilość może stanowić zagrożenie, szczególnie jak wsiada się za kółko, gdzie odpowiada się nie tylko za życie własne, ale i innych. Warto więc zainwestować w alkomat.
Gdzie kupić alkomat?
Gdy już podejmiemy decyzję o tym, że chcemy zakupić alkomat, pozostaje jedno zasadne pytanie: jaki wybrać? Trzeba przyznać, że na rynku wybór alkomatów jest dosyć spory, dobrze jest jednak pamiętać o jednym – nie należy kupować bubli i wcześniej lepiej dobrze się zastanowić. Najlepiej wybierać sprawdzonych producentów i sprzedawców, którzy gwarantują wysoką jakość takiego sprzętu i jego serwis.
W sprawdzonych sklepach (takich jak np. lucann.pl), dostępny jest sprzęt wysokiej jakości, dodatkowo zapewniają oni serwis oraz kalibrację alkomatów. To ważne, ponieważ inaczej sprzęt tego typu nie byłby wiarygodny. Kalibracja to proces, który należy powtarzać co określony czas (zazwyczaj co 6–12 miesięcy w zależności od modelu i częstotliwości użytkowania), aby pomiary pozostały precyzyjne. Bez regularnej kalibracji każdy alkomat – nawet ten najdroższy – zaczyna wykazywać błędy pomiarowe, co w praktyce czyni go bezużytecznym.
Jak wybrać alkomat?
Nie jest tak, że wystarczy zajrzeć do sklepu i wybrać pierwszy lepszy alkomat, te bywają przecież bardzo różne, nie tylko pod względem ceny. Przed zakupem każdy powinien zadać sobie kilka podstawowych pytań, czyli to, jakie zadanie powinien spełniać taki alkomat, a także to, jak często mamy zamiar z niego korzystać. Przydatne może być też określenie czasu, w ciągu którego mamy zamiar mieć go pod ręką, a także to ile właściwie chcemy wydać pieniędzy na taki sprzęt.
Każde z tych pytań powinno znaleźć rozsądną odpowiedź, która nakieruje nas na to, które alkomaty powinnyśmy brać pod uwagę. Przykładowo osoba, która sporadycznie spożywa alkohol i rzadko sprawdza stan trzeźwości, może zadowolić się modelem półprzewodnikowym. Natomiast użytkownicy częstotliwi, kierowcy zawodowi czy osoby pracujące w branży transportowej powinni postawić na alkomat elektrochemiczny o wysokiej klasie dokładności.
Warto również zwrócić uwagę na zakres pomiarowy urządzenia (standardowo od 0,0 do 4,0‰), czas reakcji sensora (najlepsze modele mierzą w ciągu kilkunastu sekund), a także na wyświetlacz oraz komunikaty po polsku, co może być istotne w sytuacji stresowej. Niektóre modele posiadają również funkcje dodatkowe, takie jak zapisywanie historii pomiarów, wbudowany zegarek, czy podświetlenie ekranu.
Jakie są rodzaje alkomatów?
Rodzajów alkomatów jest kilka, z czego te warte uwagi dzielą się na półprzewodnikowe oraz elektrochemiczne. Warto nadmienić, że zdecydowanie bardziej dokładne są te drugie, ale też niestety są droższe. Jest jeszcze trzeci rodzaj, czyli alkomaty z sensorem spektrofotometrycznym – to rodzaj urządzeń stacjonarnych i jednocześnie najdroższych na rynku.
Zdecydowanie za jakość alkomatu odpowiada rodzaj sensora i jego wielkość. Im większy sensor, tym stabilniejsze i bardziej powtarzalne wyniki, dlatego profesjonalne modele elektrochemiczne posiadają sensory o większych wymiarach niż te przeznaczone do użytku jednorazowego.
Przy wyborze warto również wiedzieć, że każdy sensor ma określoną żywotność wyrażoną w liczbie pomiarów. Sensory półprzewodnikowe wytrzymują zazwyczaj kilkaset pomiarów, podczas gdy elektrochemiczne mogą działać nawet przez kilka tysięcy badań pod warunkiem regularnej kalibracji.
Jak działa alkomat?
Oczywiście sposób działania alkomatu będzie zależał od tego, jaki rodzaj weźmiemy pod uwagę. W przypadku alkomatów półprzewodnikowych, alkohol w wydychanym powietrzu utlenia się na powierzchni elektrody i zwiększa jej przewodność. Niestety nie jest to metoda skuteczna, ponieważ bardzo łatwo można zafałszować wynik. Sensor półprzewodnikowy reaguje nie tylko na alkohol etylowy, ale również na inne substancje lotne, takie jak aceton (który pojawia się w organizmie np. podczas diety ketogenicznej), opary klimatyzacji samochodowej, czy nawet perfumy.
Alkomaty elektrochemiczne często wykorzystywane są przez policję, ale dobrze sprawdzają się też jako sprzęt do użytku osobistego. Urządzenia te wykorzystują związki chemiczne, które wchodzą w reakcję z alkoholem, którego wynikiem jest wytworzenie kwasu octowego oraz prądu elektrycznego. Co więcej tego wyniku nie da się zafałszować, ponieważ związki chemiczne nie wchodzą w reakcję z innymi substancjami. Dzięki temu możemy mieć pewność, że pomiar odzwierciedla rzeczywisty poziom alkoholu w organizmie, a nie obecność przypadkowych lotnych związków chemicznych.
Ostatni rodzaj alkomatów – spektrofotometryczne są najdokładniejsze ze wszystkich pozostałych. Ich wyników nie da się zafałszować i często wykorzystywane są w pubach i barach, czy też na policji, w sądach i w szpitalach. Nie trzeba ich kalibrować i żadne inne substancje nie wpływają na wynik badania. Zasada działania opiera się na analizie promieniowania podczerwonego, które pochłaniają cząsteczki alkoholu etylowego. Dzięki temu urządzenie „widzi” dokładnie ile etanolu znajduje się w próbce powietrza.
Jak więc widać, różnorodność alkomatów jest dosyć spora. Trzeba też dodać, że w tych trzech głównych grupach, znajduje się wiele urządzeń, które pomiędzy sobą mogą różnić się drobnostkami. Trzeba więc dokładnie przemyśleć swój wybór, a w razie wątpliwości zapytać sprzedawcę. Warto również poszukać opinii w internecie, sprawdzić recenzje danego modelu oraz porównać parametry techniczne przed finalną decyzją zakupową.