Alergia pokarmowa – jak postępować, gdy zdiagnozują ją u twojego dziecka?

Alergia pokarmowa dziecka wywołuje duży niepokój u rodziców. Zwykle kojarzona jest z koniecznością odstawienia uczulających produktów spożywczych. Co robić, gdy lekarz potwierdzi alergię pokarmową?

• Alergia czy nietolerancja?
• Jak rozpoznać alergię pokarmową?
• Dieta eliminacyjna to podstawa

Alergia jest nieprawidłową reakcją układu odpornościowego. Alergia na określone pokarmy może pojawić się w krótkim lub bardziej odległym czasie po spożyciu produktu spożywczego zawierającego alergen. W przypadku niemowląt najczęstszą przyczyną reakcji alergicznych jest białko mleka krowiego, rzadziej – białko jaja kurzego.

Różnice między alergią a nietolerancją pokarmową

Alergia często mylona jest z nietolerancją pokarmową z powodu występowania bardzo podobnych symptomów ze strony układu pokarmowego. Najważniejsza różnica polega na tym, że w przypadku alergii pokarmowej w reakcje zaangażowany jest układ odpornościowy, w przypadku nietolerancji nie. Objawy alergii pojawiają się po zjedzeniu każdej, nawet najmniejszej ilości produktu zawierającego alergen. Natomiast w przypadku nietolerancji śladowa ilość pokarmu nie musi wywoływać objawów.

Mechanizm immunologiczny sprawia, że organizm dziecka reaguje na białko jako na substancję obcą, uruchamiając kaskadę reakcji obronnych. W nietolerancji natomiast dochodzi do trudności w trawieniu określonych składników – organizm nie posiada wystarczającej ilości enzymów rozkładających dany związek lub ma problemy z jego przyswajaniem.

Objawy alergii pokarmowej u dzieci

Alergia pokarmowa jest schorzeniem, które daje wiele objawów. Mogą dotyczyć jednego narządu, jednak częściej dotyczą wielu narządów i układów, np. oddechowego, pokarmowego czy skóry. Reakcje alergiczne u niemowląt i małych dzieci mogą przybierać różne natężenie – od łagodnych zmian skórnych po reakcje zagrażające życiu.

Do najczęstszych objawów alergii pokarmowej zaliczyć można:

• pokrzywkę
• nudności
• wymioty
• biegunkę
• kaszel
• obrzęk twarzy
• trudności w oddychaniu

U części dzieci mogą występować również przewlekłe objawy, takie jak atopowe zapalenie skóry, uporczywe kolki brzuszne czyrefluks żołądkowo-przełykowy. W skrajnych przypadkach spożycie produktu zawierającego alergen prowadzi do wstrząsu anafilaktycznego – ciężkiej reakcji alergicznej mogącej stanowić poważne zagrożenie życia.

Dowiedz się więcej, czym jest alergia pokarmowa: https://www.bebiprogram.pl/zdrowie-dziecka/alergia-pokarmowa/alergia-pokarmowa-u-dzieci.

Dieta eliminacyjna jako podstawa leczenia

W przypadku, gdy alergia pokarmowa zostanie zdiagnozowana, koniecznością jest wprowadzenie diety eliminacyjnej – na zlecenie lekarza specjalisty. Dotyczy to zarówno alergii u dziecka karmionego piersią, jak również u dziecka w okresie rozszerzania diety.

Postępowanie u dziecka karmionego piersią

W przypadku stwierdzenia alergii pokarmowej u dziecka karmionego mlekiem matki nie ma wskazań do przerywania karmienia piersią. Istotną rolę odgrywa natomiast wprowadzenie odpowiednio dobranej diety eliminacyjnej u mamy – wyłącznie po konsultacji lekarskiej.

Jako że mleko krowie oraz jaja kurze są produktami najczęściej uczulającymi, mama może na próbę wyeliminować je ze swojego jadłospisu. Próbne wykluczenie tych produktów z diety może dać poprawę u dziecka. Należy uważnie obserwować niemowlę. Próbna dieta eliminacyjna matki karmiącej powinna trwać 2–4 tygodnie. W przypadku braku poprawy u dziecka, należy ponownie skontaktować się ze specjalistą.

Warto pamiętać, że eksperci nie zalecają rutynowego wykluczania produktów potencjalnie alergizujących, ponieważ taka dieta jest dla mamy karmiącej zbyt niedoborowa w cenne składniki odżywcze i może stwarzać zagrożenie dla zdrowia. Istotne jest również monitorowanie stanu odżywienia matki – przy długotrwałej eliminacji należy zadbać o odpowiednie uzupełnienie składników odżywczych, aby uniknąć niedoborów wpływających na jakość mleka.

Postępowanie w okresie rozszerzania diety

Jeżeli objawy alergii pokarmowej pojawiły się w okresie rozszerzania diety niemowlęcia, koniecznością jest wprowadzenie diety eliminacyjnej – na zlecenie i pod kontrolą lekarza. Jeśli alergia związana jest z białkiem mleka krowiego, należy wykluczyć wszystkie produkty spożywcze zawierające ten alergen. Aby jednak nie doprowadzić do powstania niedoborów żywieniowych, koniecznością jest zastąpienie tych produktów przez inne – nieuczulające i mające podobną wartość odżywczą. Podobnie należy postępować w przypadku uczulenia na inne grupy produktów.

Warto zwrócić uwagę na ukryte źródła alergenów w żywności – białko mleka może znajdować się w pieczywie, wędlinach, deserach czy przyprawach. Dokładne czytanie etykiet produktów spożywczych staje się niezbędnym nawykiem rodziców dziecka z alergią pokarmową. Podobnie jaja mogą być składnikiem past, sosów, wyrobów cukierniczych czy makaronów.

A co jeśli karmisz mlekiem modyfikowanym i u dziecka występują objawy alergii pokarmowej? Zmianę mleka na preparat mlekozastępczy musisz skonsultować z lekarzem. Specjalista może zalecić hydrolizaty białka lub preparaty na bazie aminokwasów, które są bezpieczne dla dzieci z alergią na białko mleka krowiego.