Różyczka jest chorobą zakaźną, którą zwykle przechodzi się w dzieciństwie. Jak ją rozpoznać i co najważniejsze – jak leczyć? Przedstawiamy najważniejsze informacje dla rodziców.
Identyfikacja zakażenia wirusem różyczki
Na początek mamy dobrą wiadomość – zdrowie dziecka, popularne choroby i leczenie analizuje serwis beebaby.pl, tam możesz szukać informacji, jeśli zaniepokoją cię objawy występujące u twojego malucha. A jak to jest z różyczką?
To choroba zakaźna, przenoszona zwykle drogą kropelkową. Wyjątkiem jest różyczka wrodzona, wtedy do zarażenia następuje przez łożysko. Do zachorowania najczęściej dochodzi u dzieci – im są one młodsze, tym mniejsze powikłania występują, a objawy są łagodniejsze. Najgorzej różyczkę przechodzą osoby dorosłe, niezaszczepione.
Jak rozpoznać różyczkę u dzieci? To jest bardzo proste – w większości przypadków na skórze maluchów pojawia się wysypka, która jest najlepszym znakiem, że czas na wizytę u lekarza. Lecz co ciekawe, niektóre dzieci mogą przechodzić ją bezobjawowo, a jedyną oznaką, że chorowały na różyczkę, jest wytworzenie się w organizmie przeciwciał.
Charakterystyczne symptomy choroby
Jak już pisaliśmy, najbardziej widocznym objawem różyczki jest wysypka drobnoplamista, która posiada delikatne, różowe zabarwienie. Najpierw pojawia się na twarzy i szyi, potem przenosi się na całe ciało. Po ustaniu objawów całkowicie znika, nie pozostawiając blizn ani przebarwień skóry.
Inne, często występujące objawy różyczki obejmują:
- Powiększenie węzłów chłonnych – szczególnie w okolicy karku i za uszami
- Bóle mięśniowe i stawowe
- Obniżenie dobrego samopoczucia i ogólne osłabienie organizmu
- Niewysoka gorączka – zwykle nieprzekraczająca 38,5°C
- Katar i lekkie zapalenie spojówek
- Ból gardła w początkowej fazie zakażenia
Różyczka charakteryzuje się okresem wylęgania trwającym od 14 do 21 dni od momentu kontaktu z wirusem. Osoba chora zaraża jeszcze przed wystąpieniem wysypki (ok. 7 dni) oraz po jej ustaniu (przez ok. 5 dni), dlatego izolacja chorego dziecka ma fundamentalne znaczenie dla ograniczenia transmisji wirusa.
Postępowanie terapeutyczne w różyczce
Niezależnie od tego, jaki jest stopień nasilenia objawów, zawsze należy udać się z dzieckiem do lekarza, który oceni, jaki sposób leczenia będzie odpowiedni. Różyczka nie ma swoistego leczenia przyczynowego – nie istnieją leki zwalczające bezpośrednio wirus wywołujący chorobę.
Leczenie objawowe
Najczęściej stosuje się leczenie objawowe, które obejmuje:
- Podawanie leków przeciwgorączkowych na bazie paracetamolu lub ibuprofenu
- Zapewnienie dziecku odpoczynku i leżenia w łóżku podczas trwania gorączki
- Izolację osoby chorej od innych dzieci i osób niezaszczepionych
- Nawadnianie organizmu – podawanie odpowiedniej ilości płynów
- Lekką, łatwo strawną dietę bogatą w witaminy
Trzeba także zastanowić się, czy dziecko miało kontakt z kobietą w ciąży, gdyż w tym przypadku różyczka może stanowić poważne zagrożenie dla prawidłowego rozwijania się płodu. W takiej sytuacji konieczne jest natychmiastowe poinformowanie lekarza prowadzącego ciążę.
Profilaktyka szczepionkowa
Ponadto profilaktycznie stosuje się szczepienia przeciw różyczce w ramach obowiązkowego kalendarza szczepień. Pierwsze z nich podawane jest w 13–14 miesiącu życia w postaci skojarzonych szczepionek MMR (odra, świnka, różyczka), natomiast drugie w 6 roku życia. Jest to bardzo ważne, ponieważ im dziecko jest starsze, tym objawy są nasilone i mogą występować poważniejsze powikłania. Natomiast osoby, które przechodziły tę chorobę, uodporniają się na nią na całe życie, co jest spowodowane wytworzeniem się odpowiednich przeciwciał, o czym już pisaliśmy.
Możliwe komplikacje po zakażeniu
Na koniec mamy dobrą wiadomość – w większości przypadków nie występują powikłania po różyczce, szczególnie u małych dzieci. Choroba przebiega łagodnie i ustępuje samoistnie w ciągu 7–10 dni.
Jednak w rzadkich przypadkach może dojść do:
- Zapalenia mózgu (encephalitis) – występuje u około 1 na 6000 przypadków
- Zapalenia stawów – częściej u starszych dzieci i dorosłych
- Obniżenia liczby płytek krwi (trombocytopenia)
- Zapalenia ucha środkowego jako infekcji wtórnej
Dlatego nigdy tej choroby nie można lekceważyć i zawsze należy pozostawać pod opieką lekarza pediatry.
Różyczka a ciąża
Ponadto, jak już wspominaliśmy, różyczka może mieć poważne konsekwencje dla kobiet w ciąży, a dokładniej dla rozwoju płodu. Największe zagrożenie występuje w pierwszym trymestrze ciąży – zakażenie w tym okresie może doprowadzić do:
- Powstania wad serca i dużych naczyń krwionośnych
- Upośledzenia rozwoju psychoruchowego dziecka
- Wad oczu – zaćmy, jaskry, retinopatii
- Głuchoty lub niedosłuchu odbiorczego
- Mikrocefali i uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego
- Poronienia lub obumarcia płodu
Dlatego tak istotne jest, aby kobiety planujące ciążę sprawdziły poziom przeciwciał przeciwko różyczce i w razie potrzeby uzupełniły szczepienie na co najmniej miesiąc przed planowanym poczęciem.