Często w szkołach dzieci mają za zadanie stworzenie drzewa genealogicznego. Niektórzy dorośli natomiast sami zajmują się tworzeniem takiego drzewa, bo ich hobby to odkrywanie więzi rodzinnych. W dzisiejszym artykule przedstawimy, jak w kreatywny sposób wykonać drzewo genealogiczne.
Czym jest drzewo genealogiczne
To nic innego jak opis relacji rodzinnych często w formie grafiki. Powszechnie drzewo przedstawia więzi rodzinne, które zaczynają się od osoby zainteresowanej (dziecko, które musi wykonać zadanie domowe) — fachowo nazywa się go probantem. Naukowcy używają jednak drzewa genealogicznego w inny sposób, posługują się nim, by zestawić wszystkich męskich potomków, począwszy od pierwszego mężczyzny danego rodu, nazywa się on protoplastą. W Polsce w 1836 roku drzewa genealogicznego używano jako dowodu przynależności do rodziny szlacheckiej — stanowiło formalne potwierdzenie statusu społecznego i uprawnień majątkowych.
Kogo umieścić w strukturze genealogicznej
Zanim przystąpimy do pracy, warto odpowiedzieć sobie na pytanie: jak szczegółowe drzewo ma być. Czy uwzględniać tylko najbliższą członków rodziny, ile pokoleń wstecz, czy brać pod uwagę rodzeństwo przodków? Z pewnością, jeśli chcielibyśmy zawrzeć informacje o każdym naszym krewnym, to zabrakłoby miejsca na papierze. Polecamy skupić się na trzech pokoleniach wstecz — jeśli starczy kartki, można wyszczególnić też rodzeństwo rodziców wraz z ich potomstwem. Taki zakres pozwala zachować przejrzystość i umożliwia dokładne opisanie poszczególnych postaci.
Przygotowanie do stworzenia drzewa genealogicznego
Pierwszą i najważniejszą kwestią jest określenie członków rodziny, których chcemy uwzględnić. Najlepiej spisać listę na kartce wraz z imionami i nazwiskami krewnych, datą urodzenia oraz ewentualnie datą śmierci. By ułatwić sobie pracę, możemy wcześniej wydrukować przykładowy szablon drzewa genealogicznego z internetu i wzorować się na jego układzie. Kolejną istotną kwestią są zdjęcia — należy przygotować fotografie wszystkich członków rodziny, których zamierzamy umieścić. Warto zadbać o to, by były one w podobnym formacie i jakości, co nada całości spójny charakter wizualny.
Wykonanie drzewa genealogicznego krok po kroku
Szkic struktury
Przygotuj szkic samego drzewa, wyszczególniając pola, na których znajdą się zdjęcia lub imiona. Dla ułatwienia możemy poprowadzić obok drzewa oś czasową — to szczególnie przydatne przy rozbudowanych strukturach obejmujących wiele pokoleń.
Określenie linii głównej
Dla dziecka najważniejsza będzie linia główna waszej rodziny: dziecko, rodzice, dziadkowie z obu stron i pradziadkowie. Ta hierarchia stanowi fundament całego układu i pozwala na przejrzyste przedstawienie kolejności pokoleń.
Umieszczanie zdjęć i danych
Kiedy posiadamy już szablon drzewa i własny szkic, możemy zacząć umieszczać wcześniej przygotowane zdjęcia. Fotografie podpisujemy imieniem i nazwiskiem, datą urodzenia i — w razie potrzeby — datą śmierci. Dodatkowe informacje, takie jak miejsce urodzenia czy zawód, wzbogacą całość i nadadzą jej bardziej osobisty wymiar. Nasze drzewo genealogiczne jest wtedy gotowe do prezentacji!
Nietypowe pomysły na drzewo genealogiczne
Drzewo z naturalnymi elementami
Czasem zwykły rysunek drzewa wydaje się mało atrakcyjny wizualnie. Możemy więc ozdobić go prawdziwymi liśćmi zebranym jesienią, suszonymi kwiatami lub kawałkami kory — całość nabierze uroku i stanie się trójwymiarową kompozycją artystyczną.
Ścienne drzewo rodzinne
Inna propozycja to stworzenie drzewa genealogicznego na ścianie, tak by można było umieścić zdjęcie każdego członka rodziny w osobnej ramce. Taki sposób prezentacji działa jak stała galeria rodzinna w salonie lub na korytarzu — można ją na bieżąco aktualizować o nowe pokolenia.
Przestrzenne drzewo z gałązek
Można również wykonać trójwymiarowe drzewo z wysuszonych gałązek umieszczonych w doniczce wypełnionej kamieniami lub piaskiem. Układamy je tak, by przypominały naturalne drzewo, a zdjęciom przygotowujemy pętelki ze sznurka i wieszamy na gałęziach niczym ozdoby.
Cyfrowa wersja drzewa
Warto też spróbować stworzyć drzewo na komputerze — w programie graficznym albo z pomocą generatora drzew genealogicznych online. Takie rozwiązanie umożliwia łatwe edytowanie, eksport do druku oraz udostępnianie całej struktury innym członkom rodziny.
Rozszerzenie projektu o historie rodzinne
Drzewo genealogiczne można dodatkowo wzbogacić o krótkie notki biograficzne przy każdej postaci. Opisy mogą zawierać anegdoty, ciekawostki zawodowe, ulubione powiedzenia czy osiągnięcia — to nada całości wymiaru opowieści, a nie tylko suchego zestawienia dat. Taki dokument staje się wtedy cennym źródłem wiedzy dla przyszłych pokoleń i pozwala zachować pamięć o ludziach, których można było nie poznać osobiście.