Przepisy wprowadzone w życie 24 marca 2020 roku znacząco uprościły ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Dzięki tej procedurze sądowej możliwe jest anulowanie długów osób, które nie są w stanie ich spłacać. Czy to opłacalne? Kiedy warto wnioskować o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?
- Czym jest upadłość konsumencka?
- Kiedy można ogłosić upadłość konsumencką?
- Jak ogłosić upadłość konsumencką?
- Kiedy warto ogłosić upadłość konsumencką?
Czym jest upadłość konsumencka?
Upadłością konsumencką nazywane jest postępowanie sądowe, któremu mogą poddać się jedynie osoby prywatne. Procedura ta nie dotyczy osób, które prowadzą działalność gospodarczą oraz pozostają w spółce. Celem procesu jest oddłużenie poprzez umorzenie całości lub anulowanie części długów oraz spłacenie pozostałych zaległości względem wierzycieli np. z majątku osoby poddanej procesowi.
Upadłość konsumencka bywa skomplikowana, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem we wszystkich niezrozumiałych kwestiach. Proces ten różni się zasadniczo od upadłości przedsiębiorców — osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają odrębnym regulacjom dotyczącym niewypłacalności.
Kiedy można ogłosić upadłość konsumencką?
Upadłość konsumencką ogłosić mogą osoby, które od minimum 3 miesięcy nie są w stanie spłacać swoich zobowiązań, a co za tym idzie, są niewypłacalne. Wcześniejsze przepisy prawa nakładały na sądy obowiązek odrzucania wniosków osób, które do zadłużenia doprowadziły z powodu własnych zaniedbań, takich jak np. nierozsądne korzystanie z kredytów i pożyczek.
Dzisiaj zarówno te okoliczności, jak i utrata pracy czy choroba mogą stanowić podstawę złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Sąd umarza lub oddala postępowanie, gdy wykaże, że wnioskodawca jest wypłacalny, w ciągu ostatnich 10 lat ogłosił upadłość konsumencką skutkującą umorzeniem całości lub części długów, a także gdy w tym czasie dokonał czynności będącej krzywdą dla wierzyciela — np. oddał nieruchomość we władanie bliskiej osoby, by nie mogła zostać zajęta przez komornika.
Ograniczenia w dostępie do procedury
Jak podkreślono wcześniej, upadłość konsumencka jest procedurą dla osób prywatnych. Z tego powodu wniosek może być odrzucony, jeżeli złożył go komandytariusz lub akcjonariusz odpowiadający także za długi spółki. Procedura nie obejmuje również osób, które prowadziły działalność gospodarczą w ciągu ostatnich lat i zaciągnęły zobowiązania w związku z jej prowadzeniem.
Warto pamiętać, że każdy przypadek jest oceniany indywidualnie przez sąd. Złożenie wniosku nie oznacza automatycznego umorzenia zobowiązań — sędzia bada nie tylko faktyczną niewypłacalność, ale także stosunek dłużnika do swoich zobowiązań finansowych i opóźnień w spłacie w przeszłości.
Jak ogłosić upadłość konsumencką?
Aby móc ogłosić upadłość konsumencką należy skierować się z wnioskiem do sądu. Wielu konsumentów w tej kwestii korzysta z pomocy prawników, prosząc ich o przygotowanie odpowiedniego pisma. Warto podkreślić, że istnieje możliwość, iż sąd umorzy jedynie część długów lub nie przychyli się do prośby wnioskodawcy.
Treść wniosku o ogłoszenie upadłości
We wniosku należy zamieścić:
- Dokładny wykaz wszystkich wierzycieli wraz z wysokością zobowiązań wobec każdego z nich
- Opis sytuacji majątkowej — nieruchomości, pojazdy, wartościowe przedmioty
- Informację o dochodach oraz źródłach utrzymania
- Uzasadnienie niewypłacalności — przyczyny, które doprowadziły do zadłużenia
- Wskazanie, czy w przeszłości wnioskodawca korzystał już z procedury upadłościowej
W przypadku umorzenia części zobowiązań konieczna jest spłata pozostałych długów. W tym celu sąd ustala plan spłaty lub nakazuje dłużnikowi sprzedaż własnych dóbr, takich jak np. samochód, w celu zaspokojenia potrzeb wierzycieli. Plan spłaty zazwyczaj rozłożony jest na okres od 3 do 7 lat, w zależności od możliwości finansowych dłużnika.
Złożenie do sądu wniosku o upadłość konsumencką jest odpłatne — koszt to 30 zł. Jest to kwota symboliczna, uwzględniająca trudną sytuację finansową wnioskodawców.
Kiedy warto ogłosić upadłość konsumencką?
Dla wielu osób ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest szansą na drugie, lepsze życie. Warto postarać się o przeprowadzenie tego procesu, gdy kłopoty finansowe nie są winą dłużnika — źle zainwestowane pieniądze, choroba, utrata pracy; powodów może być wiele. Pozwoli to na wstrzymanie egzekucji oraz windykacji, co przywróci spokój do życia zadłużonego.
Ocena celowości złożenia wniosku
Należy pamiętać, że jak wspomniano wcześniej, sąd oceniając wypłacalność dłużnika, może zarządzić spłatę całego zadłużenia lub jego części. Z tego powodu jest to rozwiązanie dla osób, które faktycznie stały się bankrutami. Kolejnym ważnym aspektem jest fakt, że taki wniosek można złożyć raz na 10 lat. Warto przemyśleć czy właśnie teraz jest ostateczny moment, by to zrobić.
Decyzję o złożeniu wniosku warto podjąć, jeśli:
- Wysokość zadłużenia znacznie przekracza możliwości spłaty w rozsądnym czasie
- Komornik prowadzi egzekucję, a dłużnik nie posiada majątku pozwalającego na spłatę wierzycieli
- Osoby fizyczne prowadzące na co dzień trudne życie finansowe nie widzą szans na poprawę sytuacji w najbliższych latach
- Akumulacja zobowiązań wobec różnych wierzycieli uniemożliwia jakiekolwiek planowanie budżetu domowego
Konsekwencje prawne i finansowe
Warto też pamiętać, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej niesie ze sobą określone konsekwencje. Osoba, której umorzono długi, przez kolejne lata może mieć ograniczony dostęp do kredytów i pożyczek. Informacja o upadłości pojawia się w rejestrach i bazach danych, co wpływa na ocenę zdolności kredytowej. Z drugiej strony, wiele osób traktuje to jako szansę na nowy start bez obciążenia przeszłymi długami, co może być bardziej wartościowe niż dostęp do kolejnych zobowiązań.
Procedura upadłości konsumenckiej daje realną możliwość uwolnienia się od nadmiernego zadłużenia i rozpoczęcia życia od nowa. Przed podjęciem decyzji warto skonsultować swoją sytuację z doświadczonym prawnikiem specjalizującym się w prawie upadłościowym, który pomoże ocenić szanse na pomyślne zakończenie postępowania.