Jak zostać psychoterapeutą?

Psychoterapeuta to zawód, który w dzisiejszym świecie cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Coraz więcej osób przyznaje się do korzystania z usług terapeuty w radzeniu sobie z codziennymi problemami. Także kierunki związane z psychologią co roku przeżywają prawdziwe oblężenie ze strony zainteresowanych studentów. Psychoterapia to bardzo odpowiedzialna profesja, wymagająca od wykonującego ją ogromnego zaangażowania. Zawsze marzyłeś o tym, aby pomagać ludziom, a psychologia to twoja pasja? Przeczytaj nasz artykuł! Opowiemy Ci w nim trochę o kulisach zawodu psychoterapeuty.

Różnice między psychoterapeutą, psychologiem i psychiatrą

Wiele osób bardzo często myli te zawody. Warto więc znać podstawowe różnice między nimi. Psychologiem nazywamy osobę, która ukończyła wyższe studia psychologiczne i uzyskała tytuł magistra — jest więc humanistą posiadającym wiedzę teoretyczną o mechanizmach psychicznych. Psychiatra natomiast to lekarz medycyny, który posiada odpowiednią specjalizację i może przepisywać leki psychotropowe.

Te dwa odrębne zawody różnią się podejściem do zdrowia psychicznego. Psycholog bada, diagnozuje i prowadzi rozmowy terapeutyczne, ale nie przepisuje farmakoterapii. Psychiatra leczy zaburzenia psychiczne medycznie — może zlecać badania, stawia diagnozy psychiatryczne i wdraża leczenie farmakologiczne. Psychoterapeuta zaś oprócz ukończonych studiów musi zdobyć dodatkowe uprawnienia, pozwalające mu kompetentnie pracować z pacjentami w oparciu o konkretną metodę terapeutyczną.

Specyfika pracy psychoterapeuty

Jeśli na dźwięk słowa „psychoterapia” wyobrażasz sobie scenę jak z filmu — pacjent leży na kozetce, a terapeuta z notatnikiem na kolanach i długopisem w ręku zapisuje jego przemyślenia — to musimy Cię rozczarować. W praktyce to nie do końca tak wygląda. Trzeba jednak przyznać, że faktycznie w niektórych formach terapii tę metodę się wykorzystuje.

Psychoterapia analityczna i psychoanaliza

Jest ona stałym elementem psychoterapii analitycznej oraz psychoanalizy, które polegają na wyjaśnieniu pacjentowi zjawisk zachodzących w jego psychice i otoczeniu, odnajdywaniu nieuświadomionych motywów oraz przyczyn jego zachowań. Kluczowe w tym podejściu jest odkrywanie treści wypieranych do nieświadomości i ich interpretacja w kontekście historii życia pacjenta.

Inne metody psychoterapeutyczne

W psychoterapii wykorzystywane są również inne metody. Do tych najpopularniejszych należą:

• psychoterapia behawioralna — koncentruje się na modyfikacji niepożądanych zachowań poprzez techniki warunkowania i wzmacniania
• psychoterapia psychodynamiczna — krótsza forma terapii analitycznej, skupiająca się na aktualnych problemach pacjenta
• psychoterapia humanistyczna — kładzie nacisk na podmiotowe traktowanie pacjenta i jego potencjał rozwojowy
• terapia poznawczo-behawioralna — łączy pracę nad myślami i przekonaniami z modyfikacją zachowań

Każda metoda wymaga od terapeuty odrębnego szkolenia i praktyki pod superwizją doświadczonego specjalisty.

Ścieżka kształcenia psychoterapeuty

Jeśli na poważnie myślisz o zostaniu psychoterapeutą, to musimy Cię uprzedzić, że ścieżka kariery w tym zawodzie jest długa, żmudna i kręta. Zaczyna się oczywiście od ukończenia studiów — najlepiej psychologii, która pomoże Ci zrozumieć pewne mechanizmy, z którymi zetkniesz się w swojej pracy. Jednak od psychoterapeutów nie wymaga się ukończenia wyłącznie psychologii — możesz mieć inne wykształcenie humanistyczne lub medyczne.

Kursy i szkolenia podyplomowe

Ważniejsze są tu kursy i szkolenia, które należy odbyć już po uzyskaniu wyższego wykształcenia. Zazwyczaj obejmują one:

1. czteroletnie szkolenie w konkretnej metodzie psychoterapeutycznej (minimum 590 godzin zajęć teoretycznych)
2. praktykę kliniczną pod superwizją — praca z pacjentami kontrolowana przez doświadczonego terapeutę
3. terapię własną — minimum 100 godzin pracy nad sobą z innym psychoterapeutą
4. warsztaty i seminaria doskonalące umiejętności praktyczne

A na to potrzeba bardzo dużo pieniędzy — łączny koszt pełnego szkolenia psychoterapeutycznego waha się od 30 do 60 tysięcy złotych. Lepiej więc zastanów się dwa razy nad tym, czy posiadasz odpowiednie środki do zrealizowania swojego marzenia. I nie licz na to, że ci się one w przyszłości szybko zwrócą.

Realia finansowe zawodu psychoterapeuty

Marzysz o byciu psychoterapeutą, bo skusiła Cię wizja szybkiego i dużego zarobku? No to możesz się przeliczyć. Tak naprawdę ta praca nie przynosi aż tak dużych profitów, jakby się na pierwszy rzut oka wydawało.

Potencjalne zarobki

Faktycznie, renomowany psychoterapeuta posiadający odpowiednie certyfikaty i ugruntowaną pozycję może zarobić nawet 10 tysięcy złotych miesięcznie. Ale zanim na Twoje konto zaczną wpływać takie sumy, równie duże muszą z niego wypłynąć, aby pokryć koszty wszystkich szkoleń, kursów i studiów.

Początkowy okres kariery

Osoba rozpoczynająca praktykę terapeutyczną zazwyczaj zarabia znacznie skromniej:

• pierwsze lata pracy to często połączenie etatowej pracy w poradni (wynagrodzenie 3-4 tysiące złotych brutto) z budowaniem prywatnej praktyki
• stawki za sesję terapeutyczną dla początkujących wahają się od 80 do 150 złotych
• wypracowanie stabilnej bazy pacjentów zajmuje minimum 2-3 lata
• stałe koszty prowadzenia działalności (gabinet, superwizja, ubezpieczenia, szkolenia) pochłaniają znaczną część przychodu

Dlatego jeśli nie posiadasz odpowiedniego finansowego zaplecza, musisz być przygotowany na długi okres inwestycji w rozwój zawodowy. To profesja, w której motywacja finansowa powinna ustąpić miejsca autentycznej chęci pomagania ludziom — tylko wtedy satysfakcja z wykonywanej pracy zrekompensuje początkowe trudności ekonomiczne.