Depresja jest chorobą, której nie należy lekceważyć ani jej zbywać. Choć świadomość społeczna rośnie, wciąż pokutuje negatywne nastawienie do tej przypadłości i osób, które na nią cierpią. Stąd wielu ludziom ciężko się przyznać, zwłaszcza przed najbliższymi. Jak nie bać się tego zrobić? Jak przekazać informację o depresji i zostać zrozumianym?
- Czym jest depresja?
- Jakie są objawy depresji?
- Kiedy powiedzieć rodzinie o depresji?
- Jak powiedzieć najbliższym o depresji?
- Jak leczyć depresję?
Czym jest depresja?
Na wstępie warto podkreślić jedną fundamentalną kwestię: depresja to choroba. Co więcej, jest to schorzenie, które powinno się traktować poważnie i które można skutecznie leczyć. Trzeba mieć świadomość jej istnienia i mechanizmów działania. Depresja zaliczana jest do chorób o podłożu psychicznym i charakteryzuje się przede wszystkim długotrwałym stanem obniżonego samopoczucia oraz zaburzeniami biochemicznymi w ośrodkowym układzie nerwowym. Najprościej mówiąc, osoba dotknięta tą dolegliwością przestaje dostrzegać sens życia i nie jest w stanie się niczym cieszyć. Z tego względu może być także chorobą śmiertelną, ponieważ ludzie nią dotknięci nierzadko popełniają samobójstwa. Nie jest to wybór ani kaprys — to konsekwencja zaburzeń neurologicznych wpływających na percepcję rzeczywistości.
Jakie są objawy depresji?
Depresja to często choroba o przebiegu cichym, przez co trudno ją zauważyć zarówno przez osobę nią dotkniętą, jak i przez otoczenie. Najbardziej charakterystycznymi objawami są tutaj ciągłe zmęczenie, brak energii, smutek, większa drażliwość, kiepski nastrój, poczucie obojętności, a także bardziej dotkliwe dolegliwości, jak bezsenność lub nadmierna senność. W bardziej zaawansowanych przypadkach pojawia się brak łaknienia lub odwrotnie — objadanie się, utrata zainteresowań, problemy z koncentracją, poczucie winy oraz myśli samobójcze.
Osobom z depresją ciężko nawet podnieść się z łóżka, a wykonanie jakiejkolwiek czynności — najbardziej trywialnej — staje się zadaniem niemal niewykonalnym. Często też dochodzą objawy somatyczne: bóle głowy, dolegliwości żołądkowe, uczucie ciężkości w klatce piersiowej. Warto zauważyć, że depresja nie przejawia się tylko smutkiem — bywa maskowana nadmierną aktywnością zawodową czy pozornym funkcjonowaniem społecznym.
Kiedy powiedzieć rodzinie o depresji?
W pierwszej kolejności należałoby uświadomić sobie problem, z jakim się zmagamy. W drugiej — przełamać się i zacząć szukać pomocy. Nie jest to łatwe, a dla osoby dotkniętej depresją bywa jeszcze trudniejsze z powodu poczucia wstydu i przekonania, że nikt nie zrozumie. Najważniejszym krokiem będzie tutaj porozmawianie z osobami najbliższymi — rodzicami lub zaufanymi znajomymi.
Nie należy tematu zbywać. Jeżeli rodzina nie zauważa problemu, ale my tak, to jak najszybciej trzeba ich o tym powiadomić. Będzie to stresujące, ale należy przełamać poczucie wstydu i strachu, licząc na zrozumienie i wsparcie. Bez tego niewiele się zrobi — przy depresji pomoc osób trzecich jest niezbędna, ponieważ choroba odbiera motywację do samodzielnego działania. Im szybciej podzielisz się swoim stanem, tym szybciej będziesz mógł rozpocząć proces leczenia i odzyskać kontrolę nad życiem.
Jak powiedzieć najbliższym o depresji?
Przede wszystkim należy się do tego dobrze przygotować. Nie będzie to prosta rozmowa, ale dzięki wcześniejszemu przemyśleniu swoich słów łatwiej będzie nam wszystko wytłumaczyć. Z pewnością warto zacząć od przedstawienia najbliższym swojego stanu, tego jak się czujemy i od jakiego czasu trwa ten stan. Na przykład:
- „Jest mi smutno już od dłuższego czasu”
- „Nie potrafię się cieszyć z niczego, nawet z rzeczy, które kiedyś sprawiały mi radość”
- „Nie chce mi się jeść i nie mam ochoty wstawać z łóżka”
- „Czuję się samotnie, nie mam z kim porozmawiać o tym, co się ze mną dzieje”
- „Nie jestem w stanie się na niczym skupić, wszystko mnie denerwuje”
- „Myślę, że potrzebuję profesjonalnej pomocy”
Ważne jest, by ubrać swoje emocje i odczucia w słowa, wyrazić to, co nas niepokoi i martwi. Jeżeli nie wiecie, co powiedzieć, warto wcześniej sobie to wypisać. Możecie też pokazać list lub notatki, jeśli rozmowa bezpośrednia sprawia zbyt wielki dyskomfort. Pamiętajcie, że niektórzy ludzie mogą nie zrozumieć od razu — warto wtedy spokojnie wytłumaczyć, że depresja to choroba, a nie chwilowy smutek czy lenistwo.
Dobrze jest również wybrać odpowiedni moment i miejsce na rozmowę — unikajcie sytuacji, gdy wszyscy są zabiegani lub zestresowani. Spokojne, intymne otoczenie sprzyja szczerej wymianie myśli. Jeżeli czujecie, że rodzice lub znajomi reagują defensywnie lub bagatelizują problem, nie poddawajcie się — czasem potrzeba kilku rozmów, aby dotarło do nich, jak poważna jest sytuacja.
Jak leczyć depresję?
Przy leczeniu depresji najczęściej korzysta się zarówno z psycho-, jak i farmakoterapii. W pierwszej kolejności trzeba jednak trafić do specjalisty — lekarza psychiatry — który przeprowadzi wywiad oraz dobierze odpowiednie formy leczenia. Psychoterapia, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna (CBT) lub psychodynamiczna, pozwala zrozumieć mechanizmy choroby i wypracować strategie radzenia sobie z objawami. Farmakoterapia natomiast koryguje zaburzenia neuroprzekaźników w mózgu, co przynosi ulgę w ciężkich objawach.
Dobrze też mieć wsparcie ze strony rodziny i znajomych, którzy mając świadomość problemu, z jakim się zmagasz, będą mogli udzielić pomocy we własnym zakresie — nawet gdyby miały to być choćby częstsze wspólne rozmowy, spacery czy po prostu obecność bez nachalnego dopytywania. Warto również zwrócić uwagę na regularność snu, aktywność fizyczną i dietę — te elementy wpływają na samopoczucie, choć oczywiście nie zastąpią profesjonalnego leczenia.
Powiedzenie rodzinie i znajomym o depresji nie jest zadaniem łatwym, jednak jest to też pierwszy krok do wyleczenia. Nie da się tego pominąć, dlatego warto znaleźć w sobie tę odwagę i szukać pomocy. Tylko w ten sposób rzeczywiście będzie można otrzymać realne wsparcie i być może nie będziemy wcale z tym wszystkim sami. Depresja wciąż w wielu kręgach jest tematem tabu, trzeba więc z tym walczyć — zarówno przez edukację otoczenia, jak i przez odważne mówienie o własnych doświadczeniach.
Depresję da się wyleczyć, pamiętajcie o tym. Szukajcie pomocy i nie poddawajcie się — zawsze znajdzie się jakieś rozwiązanie, które pozwoli na nowo cieszyć się życiem.